EiS na Facebook FanPage EiS na Twitter EiS na YouTube EiS na Google+ EiS News - kanał RSS EiS Forum News - kanał RSS





Ulubiony kiosk EiS

EiS Online - Index  
  1. Główna
  2. EiS Media
  3. Forum
  4. Demowicze
  5. Ogłoszenia
  6. Artykuły
  7. EiS FAQ
  8. Szukaj w EiS
  9. Redakcja
Status użytkownika
 Nie jesteś zalogowanym/zarejestrowanym użytkownikiem serwisu EiS
       Zaloguj/zarejestruj się

 

EiS w październiku
EiS 10/2014 - okładka

   Spis treści
   Na płycie DVD


EiS PLUS 5
BEATS & BASS

   Spis treści
   Na płycie DVD


EiS PLUS 4
EFEKTY W PRODUKCJI MUZYCZNEJ

   Spis treści
   Na płycie DVD


EiS PLUS 3
EiS PLUS - okładka

   Spis treści

Poradnik EiS
KONTAKT 5. Prawdziwe instrumenty w komputerze

   Spis treści
   Na płycie DVD


EiS - numery archiwalne

     W numerze 2001-08          Strona główna archiwum

EiS 2001-08
  TECHNOLOGIA 

Rodzina kart RME DIGI96

Krzysztof Rogalski

Rys. 1. Karta RME DIGI96/8 PAD

RME to młoda firma z Niemiec produkująca wysokiej jakości dźwiękowe peryferia komputerowe, przeznaczone zarówno dla profesjonalistów jak i hobbystów. Pojawiła się na rynku w roku 1996 prezentując wyrób o nazwie DAM-1 (Digital Audio Monitor) i w krótkim czasie zdobyła sobie popularność dzięki przystępnym cenom swoich wyrobów. W kolejnych latach pojawiały się nowe produkty, takie jak wielokanałowe karty z przetwornikami analogowo-cyfrowymi, czy pierwsza na świecie 24-bitowa karta DIGI32/8 z obsługą formatów SPDIF/ADAT. O renomie firmy może świadczyć to, że w ubiegłym roku Steinberg zdecydował się podpisać umowę na dostarczanie swojego oprogramowania do kart produkowanych przez RME.

Od dystrybutora otrzymaliśmy cztery identycznie wyglądające pudełka zawierające elementy z serii DIGI96:
• kartę DIGI96/8
• DIGI96/8 PAD
• AEB4-I - kartę rozszerzeń, wejścia
• AEB4-O - kartę rozszerzeń, wyjścia
Seria kart DIGI96 posiada różne możliwości w zależności od modelu. Co zatem kryje się za tymi tajemniczymi skrótami?

Rys. 2. Karta RME DIGI96/8 PAD

DIGI96/8
Jest to cyfrowa karta dźwiękowa przeznaczona dla komputerów PC lub Mac. Dysponuje ona dwoma interfejsami: 2-kanałowym (SPDIF i AES/EBU) oraz 8-kanałowym (optyczny ADAT). Dostępne mamy następujące częstotliwości próbkowania: 32kHz, 44.1kHz, 48kHz, 64kHz, 88.2kHz i 96kHz. Zastosowano tu tryb Enhanced Full Duplex.
Jak wyjaśnić tę nazwę? Normalnie tryb Full Duplex oznacza możliwość jednoczesnego nagrywania i odtwarzania. Ponieważ w kartach serii DIGI96 tory odtwarzania są od siebie odseparowane, pozwala to na pracę wejścia i wyjścia z różnymi częstotliwościami próbkowania. Co więcej, istnieje na przykład możliwość nagrywania 8 kanałów z wejścia ADAT i równoczesnego odtwarzania 2 kanałów poprzez SPDIF (lub na odwrót). Możemy też synchronizować ADAT-a względem SPDIF (lub na odwrót), także przy podwójnie większej lub podwójnie mniejszej częstotliwości próbkowania jednego ze źródeł.
Technologia TMS (Track Marker Support) pozwala odczytywać indeksy startowe z zewnętrznego źródła cyfrowego - odtwarzacza CD lub magnetofonu DAT. Przeszukiwane są także subkody na płytach CD. Wszystkie te znaczniki mogą zostać wprowadzone bezpośrednio do programu, w którym nagrywamy. System ten jest częścią technologii DIGICheck i jest on zaimplementowany aktualnie w programach Samplitude (od wersji 5.21) oraz Wavelab (wersja 3.0). Technologia ZLM (Zero Latency Monitoring) pozwala zapomnieć, że pracujemy na komputerze, ponieważ zachowywać się on będzie tak, jak magnetofon studyjny. Nie zauważymy charakterystycznych opóźnień (latency) wprowadzanych przez program podczas monitorowania. System ten jest wprowadzony aktualnie do Samplitude Studio 2496 (SEK'D) i jest częścią ASIO Direct Monitoring (w ASIO 2.0).
Kolejną ciekawostką jest rozszerzenie ZLM (Enchanced ZLM). W większości przypadków monitoring jest możliwy, jeśli zegar jest ustawiony w tryb Slave (AutoSync). Wymagane jest, by sygnał wejściowy i wyjściowy miały tę samą i zsynchronizowaną częstotliwość próbkowania. Enchanced ZLM znosi tą niedogodność, ponieważ monitorowanie sygnału wejściowego jest zupełnie niezależne od ustawienia zegara i częstotliwości próbkowania. Karta potrafi także automatycznie znaleźć wejście, na którym pojawia się sygnał użytkowy. Jeśli brak jest sygnału, wejścia przeszukiwane są co 0,5s. Sterownik ASIO dostarczony do kart RME pozwala zmienić opóźnienie w czasie pracy urządzenia - bez zatrzymywania i bez wychodzenia z programu. Wysoką wydajność karty zapewnia specjalizowany, zaprojektowany w tym konkretnym celu chip. Najczęściej mamy do czynienia z taką sytuacją, że producent karty dostaje gotowy układ scalony, który wykonuje określone zadania. Wytwórca karty musi więc napisać taki sterownik, którego zadaniem będzie przekazywanie poleceń pomiędzy kartą, programem i procesorem. W DIGI96 mamy układ programowalny, który będzie wykonywał jedynie to, co powinna robić cyfrowa karta we/wy.
Karta posiada 32-bitowy dostęp do pamięci. 128kB szybkiej pamięci SRAM umieszczonej na karcie znacznie zwiększa wydajność systemu poprzez obniżenie zużycia mocy procesora. Dodatkowo urządzenia zaprojektowane są tak, że nie potrzebują oddzielnego, bezpośredniego dostępu do pamięci i dzięki temu na jednym przerwaniu mogą współpracować bezkonfliktowo z innymi elementami komputera.
Na szynie krawędziowej umieszczone są po 2 wejścia i wyjścia (optyczne i cyfrowe). Mamy także po jednym wejściu i wyjściu na samej karcie (wewnętrzne). Wejście może posłużyć do połączenia z cyfrowym wyjściem napędu CD-ROM lub z wejściem wewnętrznym kolejnej karty. Dioda świecąca LED widoczna na zewnątrz służy do kontroli sygnału na wejściach. Jeśli na żadnym z nich nie występuje sygnał użytkowy (karty cyfrowe w przeciwieństwie do analogowych nie mogą nagrać pustego pliku dźwiękowego), dioda świeci na czerwono. Ten sam stan sygnalizuje również odpowiednia pozycja w menu sterownika.

Rys. 3. Karta rozszerzająca zestaw DIGI96 o dodatkowe 8 wyjść analogowych.

DIGI96/8 PAD
Jest to rozszerzona wersja karty DIGI96/8. Oprócz złączy wymienionych poprzednio mamy jeszcze profesjonalny interfejs AES/EBU na złączu XLR oraz niesymetryczne wejście i wyjście analogowe zbudowane na złączach typu jack (TRS). Inne jest też rozmieszczenie elementów na szynie krawędziowej karty. Na stałe umocowane są złącza analogowe i optyczne, natomiast złącza cyfrowe i ciężkie złącza XLR znajdują się na oddzielnym przewodzie dołączanym do karty. 24-bitowe przetworniki (przy 96kHz) pozwalają osiągnąć odstęp od szumu rzędu 109dBA na wejściu i 112dBA na wyjściu. Takie parametry zadowolą nawet najbardziej wymagających. Poza tym wyjście analogowe może być przekierowane na ścieżki ADAT. Niska impedancja wyjścia analogowego umożliwia podłączenie do niego słuchawek. Specjalna konstrukcja zabezpieczenia głośników (Speaker Protection) polega na podaniu sygnału na wyjście dopiero po załadowaniu sterownika karty. Za sterowanie sygnału odpowiedzialne są praktycznie bezawaryjne klucze elektroniczne wykonane w technologii CMOS.

Rys. 4. Widok sterownika DIGI96/8 PAD w komputerze PC (wyżej) i Macintosh (niżej).

Karty rozszerzeń
RME oferuje możliwość rozszerzenia cyfrowych kart z serii DIG96 o zestaw wejść i/lub wyjść analogowych. Dostępne są dwa rodzaje modułów: 4 lub 8 kanałowe AEB4/8-I/O. Na każdej z kart mamy wysokiej jakości 24-bitowe przetworniki analogowo-cyfowe. Karty 4 i 8 kanałowe nie różnią się od siebie wyglądem - mają po tyle samo złączy (4) z tym, że w kartach 4 kanałowych są to złącza typu duży jack (TRS) mono, w 8-kanałowych zaś mamy gniazda stereo, do których podłączamy 2 kanały. Osiągana dynamika (odstęp od szumów) to 106dBA w przypadku wyjść i 107dBA w przypadku wejść. Obie karty mają możliwość wyboru czułości wyjściowej/wejściowej, realizowanej przy pomocy zworek. Stosując więc kartę DIGI96 PST, PSD lub PRO oraz rozszerzenie AEB4-O otrzymamy zestaw z sześcioma wyjściami analogowymi wysokiej jakości. W karcie AEB4-O (z czterema wyjściami) odpowiednia konfiguracja zworek (jumperów) pozwoli dowolnie przekierować cztery z ośmiu kanałów ADAT do dowolnych wyjść analogowych. No właśnie... te zworki. Jest to chyba jedyna niedogodność, jaką napotkamy podczas użytkowania kart RME. Zarówno przekierowanie wyjść, jak i ustawianie czułości odbywa się poprzez przestawienie odpowiednich zworek na kartach. Należałoby chyba pomyśleć o umieszczeniu dodatkowych elementów łączących na karcie, które można byłoby kontrolować z poziomu sterownika.
Rozszerzenia nie będą współpracować z kartą DIGI96, ponieważ nie posiada ona obsługi ADAT.

Rys. 5. Narzędzie DIGICheck pozwoli na dokładne przeanalizowanie pracy zestawu DIGI96.

Instalacja i praca z zestawem DIGI96
Oba rozszerzenia AEB mają postać karty PCI, którą możemy umieścić w wolnym slocie płyty głównej. Jeśli więc chcemy używać wzbogaconej konfiguracji musimy najpierw zobaczyć, czy na naszej płycie głównej (oraz oczywiście w obudowie) znajdzie się odpowiednia ilość miejsca dla wszystkich komponentów. Jeśli jednak nie mamy wolnych złączy PCI, w które moglibyśmy włożyć karty rozszerzeń, to RME oferuje (aczkolwiek nie poleca) rozwiązanie alternatywne. Do każdej z kart rozszerzeń (AEBx-I/O) dołączona jest kartka z precyzyjnym rysunkiem pokazującym rozmieszczenie gniazd na karcie. Dzięki tej pomocy możemy wykonać odpowiednie otwory w dowolnym miejscu obudowy i przymocować każdą kartę czterema nakrętkami, które oczywiście znajdują się w wyposażeniu.
Mechaniczna instalacja całego systemu zajęła mi niecałe 20 minut. W każdym pudełku znajduje się kartka z instrukcją w dwóch językach: angielskim i niemieckim. Instrukcja montażu jest bardzo krótka i zawiera jedynie niezbędne porady. Oprócz tego do każdej karty dołączona jest (zresztą ta sama) płyta CD ze sterownikami, narzędziami i pełną dokumentacją do wszystkich produktów RME w postaci plików PDF. Zalecane jest więc zapoznanie się z dokumentacją przed montażem.
Przyszła pora na włożenie płytek, połączenie poszczególnych elementów przewodami i uruchomienie komputera. Teraz, bez żadnych niespodzianek, system bezbłędnie rozpoznaje kartę (zestaw) i z włożonej do napędu płyt CD instalowany jest sterownik. Jego panel jest tak prosty i przejrzysty, że w ciągu paru chwil zorientujemy się o co chodzi. Każdy element jest dokładnie opisany w dokumentacji elektronicznej. Nie ma żadnych niedomówień. Zmiany wszystkich ustawień sterownika możemy dokonywać bez wychodzenia z programu do obróbki dźwięku. Również automatycznie i prawidłowo wykrywane są sygnały na wejściach.
Do kart dołączony jest także program RME DIGICheck. Jest to narzędzie do pomiarów i analizy pracy karty. Sprawdzimy nim na przykład poziom wysterowania poszczególnych kanałów, czy też odczytamy szczegółowe dane na temat sygnału dochodzącego do poszczególnych wejść. Dostępny jest też test pamięci oraz przepustowości magistrali PCI.
Uruchamiam więc program Cubase 5.0, włączam odtwarzanie i... konsternacja. Dźwięk "jeździ" po prostu niemożliwie. Chwila zastanowienia. No tak, zły tryb zegara w sterowniku. Przestawiam i odtąd wszystko dalej idzie bezproblemowo.
I na koniec kilka słów o brzmieniu. Zestaw kart radził sobie znakomicie z różnorodnym materiałem, od zespołów począwszy, na pojedynczych instrumentach skończywszy. Nawet najbardziej wymagający instrument akustyczny, jakim jest fortepian nie odsłonił jakichś niedostatków brzmieniowych testowanych urządzeń. Fortepian po prostu grał tak, jak powinien: klarownie, przejrzyście, a jednocześnie z dużą precyzją i głębią.

Cena
DIGI96/8 - 1.590 zł;
DIGI96/8 PAD - 2.290 zł;
AEB 4-I - 620 zł; AEB 4-O - 710 zł.
Dostarczył
Mono: Warszawa, tel. (022) 616 13 94
www.mono.pl

     


     Drukuj artykuł       drukuj artykuł

     W numerze 2001-08          Strona główna archiwum

 


ARCHIWALIA

2005-12
2005-12
2005-11
2005-11
2005-10
2005-10
2005-09
2005-09
2005-08
2005-08
2005-07
2005-07
2005-06
2005-06
2005-05
2005-05
2005-04
2005-04
2005-03
2005-03


PARTNERZY

Studia Nagraniowe i Koncertowe Polskiego Radia  Kancelaria Adwokacka - Damian Kosmala  Polskie Stowarzyszenie Realizatorów DĄwięku    LIVE SOUND & Installation  E-Muzyk.pl 


PATRONATY

  Warsaw Electronic Festival     


AVT KORPORACJA
  LiveSound
  Mag. Gitarzysta
  Mag. Perkusista
  Mag. Basista
  MuzykoMachia
AUDIO
Super Dyskoteka
Firmy Muzyczne
Młody Technik
Świat Radio
Elektronika Dla Wszystkich
Elektronika Praktyczna
Automatyka B2B
Elektronika B2B
AVT Sklep
Magazyn Internet
Internet Maker
WebToster
Magazyn T3
DigitalCamera.pl
Ekobudowanie
Budujemy Bom
Czas na Wnętrze
IBiSS
IRBJ
O Budowaniu
Zielony Ogródek
Dla Dziecka
Wydawnictwo AVT
Prenumerata EiS